Văn hóa khoe của đã hết thời: Điều gì đang thay thế trên mạng xã hội Việt Nam?
Chỉ vài năm trước, lướt qua Facebook hay Instagram, bạn sẽ dễ dàng bắt gặp hàng loạt bức ảnh check-in resort 5 sao, bánh xe vô lăng xe hơi, hay những cọc tiền mặt được xếp ngay ngắn kèm dòng trạng thái đầy ẩn ý. “Flex” – khoe của – từng là một cơn sốt, thậm chí trở thành nỗi ám ảnh với không ít người. Nhưng nay, làn sóng ấy đã dần hạ nhiệt. Thay vào đó, một thứ văn hóa mới đang lên ngôi, khác biệt và sâu sắc hơn: văn hóa “kể” – kể những câu chuyện thật, kể những cảm xúc thật, và trên hết, kể về chính con người không tô vẽ của mình.
Vậy điều gì đang diễn ra trên không gian số của người Việt? Và đâu là những xu hướng mới sẽ định hình mạng xã hội trong thời gian tới?
1. Khi “khoe” nhường chỗ cho “kể”
Gen Z – thế hệ lớn lên cùng sự bùng nổ của mạng xã hội – là những người đầu tiên cảm thấy mệt mỏi với áp lực phải duy trì một hình ảnh hoàn hảo. Những bức ảnh được chỉnh sửa tỉ mỉ, những status khoe thành tích hay check-in sang chảnh dần trở nên ngột ngạt. Họ khao khát được sống thật, được phép thất bại, được buồn bã mà không sợ bị đánh giá.
Và sự thay đổi đã đến. Mạng xã hội giờ đây ngập tràn những bức ảnh “photo dump” ngẫu hứng, những dòng tâm sự vụn vặt về một ngày tồi tệ, hay những meme hài hước mà chỉ một nhóm nhỏ bạn bè mới thực sự hiểu. Văn hóa “khoe” dần bị thay thế bởi văn hóa “kể” – kể về cảm xúc thật, về những gì giản dị và đời thường nhất.
Thẩm mỹ mới trên mạng xã hội là sự phi thẩm mỹ. Ảnh mờ, góc chụp ngẫu hứng, ánh sáng kém hoàn hảo, video quay vội không kịch bản – tất cả đều trở thành tuyên ngôn: “Tôi là chính tôi, không tô vẽ”. Xu hướng này không chỉ giúp xóa bỏ áp lực xã hội, mà còn mở ra những kết nối sâu sắc hơn, khi con người dám bộc lộ điểm yếu và những mâu thuẫn nội tâm.
2. AI và sự bùng nổ của “nghệ thuật số”
Nếu có một xu hướng làm mưa làm gió trên mạng xã hội Việt Nam năm 2025, đó chính là làn sóng sáng tạo nội dung bằng trí tuệ nhân tạo (AI). AI không còn là công nghệ dành cho dân chuyên nghiệp, mà đã trở thành công cụ sáng tạo quen thuộc trong túi của hàng triệu người dùng Việt.
Hàng loạt trào lưu AI bùng nổ: từ xu hướng "đóng vỉ" trên ChatGPT – biến bản thân thành mô hình đồ chơi hành động đặt trong vỉ, đến tạo ảnh đứng giữa tuyết trắng hay hóa thân thành nhân vật trong phim hoạt hình phong cách Ghibli. Chỉ với vài câu lệnh đơn giản, người dùng có thể tạo ra những bức ảnh ấn tượng, sẵn sàng để đăng lên mạng xã hội.
Nhưng AI không chỉ dừng lại ở giải trí. Nó đang trở thành cầu nối quan trọng giữa khám phá và quyết định mua hàng. 73% người tiêu dùng Việt Nam cảm thấy thoải mái khi trao đổi với doanh nghiệp thông qua chatbot AI, và Việt Nam hiện dẫn đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương về mức độ ứng dụng AI trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Mạng xã hội đang dần trở thành hạ tầng cốt lõi cho thương mại và tăng trưởng kinh doanh.
3. Trở về với những giá trị chân thật và bản địa
Trong khi AI đưa người dùng lên những đỉnh cao sáng tạo mới, một xu hướng ngược lại cũng đang nở rộ: trở về với cội nguồn, với những giá trị giản dị và bản địa.
Tháng 7/2025, một trào lưu bất ngờ khiến cộng đồng mạng xúc động: người dùng Việt bắt đầu sử dụng tính năng Google Maps Street View để tìm lại hình ảnh của ngôi nhà cũ, góc phố quen thuộc, thậm chí cả những người thân đã khuất. Có cô gái ở An Giang bàng hoàng phát hiện hình ảnh người dì quá cố của mình trong một bức ảnh chụp đường phố từ nhiều năm trước. Hàng triệu video hướng dẫn lan truyền, biến Google Maps thành một “cỗ máy thời gian” đầy cảm xúc.
Cũng trong năm 2025, giới trẻ Việt còn tạo nên những trào lưu đầy bất ngờ khác: mời người lạ đến dự đám cưới, hay trồng cây gừng cảnh trong những chậu nhỏ như một cách tìm kiếm sự bình yên giữa nhịp sống đô thị hối hả. Đằng sau những xu hướng tưởng chừng ngẫu hứng ấy là một khát vọng chung: kết nối thật, cảm xúc thật, và những giá trị không thể mua bằng tiền.
Trên TikTok, ngày càng nhiều người sáng tạo nội dung sử dụng ảnh hưởng của mình để kể những câu chuyện về văn hóa Việt Nam. Từ trang phục, phong tục đến nguồn gốc của các câu chuyện dân gian – tất cả được lan tỏa theo một cách mới mẻ, gần gũi và đầy sáng tạo.
4. Không gian riêng tư và kết nối chọn lọc
Một thay đổi đáng chú ý khác là cách người Việt, đặc biệt là giới trẻ, sử dụng mạng xã hội ngày càng có chọn lọc và riêng tư hơn.
Họ tạo ra những không gian an toàn để chia sẻ mà không bị soi mói: chế độ “Bạn thân” trên Instagram, các tài khoản phụ (finsta), hay nhóm chat kín trên Telegram, Discord. Đó là những “căn phòng riêng” để mỗi người bộc lộ cảm xúc sâu kín nhất, chỉ cho những ai thực sự thân thiết.
Thay vì chạy theo số lượng người theo dõi hay lượt thích, người dùng đang dần hướng đến những kết nối có chiều sâu. Các nền tảng như Threads cũng ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể, phản ánh sự quan tâm ngày càng lớn đến những không gian số mới bên cạnh các mạng xã hội truyền thống.
5. Từ giải trí sang trải nghiệm
Một xu hướng lớn khác đang định hình mạng xã hội Việt Nam là sự dịch chuyển từ cạnh tranh nội dung sang cạnh tranh trải nghiệm.
Người dùng không còn chỉ đơn thuần tìm kiếm những video giải trí thuần túy. Họ đang tìm kiếm và tương tác với một loạt nội dung đa dạng: từ giáo dục, khoa học, nghệ thuật, đến những sở thích độc đáo. Nội dung về cuộc sống đời thường và những câu chuyện dễ đồng cảm đang được ưa chuộng hơn bao giờ hết.
Mạng xã hội không còn là kênh phụ trợ, mà đã trở thành hạ tầng quan trọng của tăng trưởng số tại Việt Nam. Với 94% người dùng internet sử dụng Facebook, các nền tảng này không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là nơi người tiêu dùng khám phá sản phẩm, cân nhắc với sự hỗ trợ của AI, và hoàn tất giao dịch qua tin nhắn.
Lời kết: Mạng xã hội – từ phông bạt đến chân thật
Văn hóa khoe nhà, khoe xe, khoe tiền bạc trên mạng xã hội từng là một cơn sốt, nhưng nó đang dần nhường chỗ cho những giá trị sâu sắc hơn. Người Việt, đặc biệt là thế hệ trẻ, đang từ bỏ sự phông bạt để tìm kiếm sự chân thật – trong cách họ thể hiện bản thân, trong cách họ kết nối với nhau, và trong cách họ tương tác với thế giới xung quanh.
Xu hướng mới không phải là “tôi có gì” mà là “tôi là ai”. Không phải là “tôi đẹp ra sao” mà là “tôi cảm thấy thế nào”. Và trong thế giới đầy biến động của thuật toán và AI, có lẽ điều quý giá nhất mà mạng xã hội có thể mang lại vẫn là những kết nối thật – những câu chuyện thật, cảm xúc thật, và trên hết, là những con người thật, không tô vẽ.
Theo Vuongnd
Nhận xét
Đăng nhận xét